Gevoel voor afwijzing is geen kenmerk van HSP

Erbij willen horen is een basisbehoefte. Als HSPer verwerk je binnenkomende prikkels anders, ze komen veel diepgaander binnen.  Daardoor heb je soms andere behoeftes dan de niet-HSPers in je omgeving. 


Heeft je omgeving hier begrip voor (en in je jeugd gehad) dan is anders zijn geen direct probleem voor je. Je hoort erbij, op jouw manier.  En dat is waarschijnlijk wat voor jou sowieso een heel logisch gegeven is. Iedereen hoort erbij, ongeacht of hij/zij anders is.


Maar wanneer je afwijzing hebt ervaren, bv. in je jeugd, is de boodschap in feite geweest dat je er niet bij hoorde. Of dat er iets mis met je is. Dit kan zijn omdat je (bewust of onbewust- voor je ouder(s) moest zorgen. 


Ook op het werk of andere situaties kun je met afwijzing te maken hebben gekregen. Soms is het met één gebeurtenis geweest die behoorlijk ingrijpend was.  Er zijn tal van redenen mogelijk waardoor je het gevoel hebt gehad dat je er niet bij hoorde. Dit kan een behoorlijk pijnlijk zijn geweest.

Jezelf afwijzen

Als HSP ervaar je door je diepgaande verwerking gebeurtenissen veel intenser. Afwijzing kan dan ook behoorlijk diep binnenkomen. 


Wanneer dit in je jeugd heeft plaatsgevonden ken je als kind de context bovendien vaak onvoldoende waardoor het naar binnen slaat. Het ligt aan mij, ik ben anders, er is vast iets mis met mij, ... soms ga je zelfs denken 'het is mijn schuld.


Je verstand probeert te voorkomen dat het nog eens zo'n klap te verwerken krijgt. Er treedt een onbewust overlevingsmechanisme op waardoor je jezelf gaat afwijzen vóór de ander dit kan doen. 


Dit voelt ook niet fijn aan, maar in elk geval heb je daar zelf de controle over. 


Zelfwaardering zakt tot op een vriespunt en je hebt het idee gekregen dat andere mensen beter zijn of het beter weten.

Gevoelig voor afwijzing:

goedkeuring en bevestiging zoeken

Als jij het idee hebt dat de ander het beter weet, ga je als vanzelf meer focussen op mening en visie van anderen. Hierdoor raakt jouw eigen identiteitsbasis zoek en wordt je afhankelijk van de goedkeuring en bevestiging van buitenaf. 


Je bent hierdoor ook extra gevoelt voor afwijzing. Een ander kan dan heel bepalend worden in hoe jij jezelf ziet en zelfs in of je er mag zijn. 


Het wordt bv. extra belangrijk of de ander jou ziet staan en waardeert. Je snakt mogelijk naar complimentjes en elke uiting die klinkt als afwijzing knalt naar binnen en komt op je over alsof de ander jou niet mag. 


Hier zitten natuurlijk allerlei gradaties in van heftigheid.  Afhankelijk van trauma's die je hebt ervaren uit het verleden.


Anticiperen op (mogelijke) afwijzing

Je gaat met enige voorzichtigheid uitkijken voordat je jezelf nog blootstelt aan (mogelijke) afwijzing. De ervaring leert dat dat behoorlijk hard aankomt en bewust en onbewust bescherm je jezelf tegen nog zo'n ervaring. Of dezee ervaring plotseling, ingrijpend, onterecht of juist langdurig is geweest, jij neemt je voorzorgen. Al helemaal als je hoogsensitief bent. 


Het anticiperen op mogelijke angst of afwijzing wordt ook wel rejection sensitivity genoemd. Je ontwikkelt dit in je leven terwijl je met de karaktereigenschap hoogsensitiviteit wordt geboren. Daarom is dit ook geen specifiek kenmerk maar een gevolg van je sensitiviteit plus de impact van de externe gebeurtenissen.


Wanneer je erg gevoelig voor afwijzing bent geworden kun je zelf de afwijzing onbewust opzoeken. Een ander kan het dan niet snel goed meer doen. Dit komt omdat de hersenen zoeken naar de bevestiging van afgewezen worden. Zie je wel, zegt men dan en zo blijft de afwijzingsgevoeligheid in stand. 

Het stop - en - checksysteem bij HSP-ers

Bij alle hoogsensitieve mensen is er sprake van een stop-en-checksysteem. Je overziet eerst even de context, voordat je besluit iets wel of niet te doen. Dit systeem heeft een remmende functie waarmee je eerst alle voors en tegens afweegt. Uit onderzoek blijft ook dat hoogsensitieve mensen hierdoor betere beslissingen nemen. Maar ook dit vraagt voor extra energie en tijd.


Dit stop-en-check systeem kan dus heel goed voor je werken als HSP. Mits je niet te maken hebt gehad met ingrijpende gebeurtenissen waardoor de afwijzingsgevoeligheid is ontstaan. Want door een gevoeligheid voor (mogelijke) afwijzing, schat je vooral de (mogelijke) risico's in. De kansen die ook bij dit stop en check susteem horen, gaan deels of helemaal overboord en de kans bestaat dat je daardoor niet in actie komt. Het zou wel eens verkeerd kunnen uitpakken. Dit proces gebeurt in het onderbewuste.