Coachpraktijk 

Kenmerken van het narcistisch slachtoffer syndroom

De gevolgen van narcistisch misbruik zijn niet min.


Het kan leiden tot een psychische aandoening die in de moderne psychologie de naam Narcistisch Slachtoffer Syndroom (NSS) heeft gekregen.

Deze psychische aandoening komt voort uit langdurig emotioneel misbruik door één of meerdere personen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis.


Narcisme wordt tegenwoordig te pas en te onpas in de mond genomen, soms onterecht, waardoor ook de gevolgen vaak worden miskend.

Nochtans is de snelle (h)erkenning van de gevolgen ervan uiterst belangrijk, zodat gepaste hulp kan worden geboden.

Hieronder vind je een lijst van de belangrijkste kenmerken van narcistisch misbruik.


Herken je jezelf hierin, dan is het belangrijk dit serieus te nemen en professionele hulp in te schakelen.

PTSS en het brein

Je voelt je vaak totaal uitgeput

  • Je verlegt steeds je grenzen en geeft steeds meer
  • Je wilt jezelf bewijzen en neemt te veel verantwoordelijkheid op je schouders.
  • Je komt moeilijk tot rust doordat er zoveel onveiligheid in je leven speelt.
  • Zelfs als je moe of ziek bent, is dit voor de narcist geen reden om je rust te gunnen.

Je weet niet meer wie je bent

  • Het lijkt wel of je persoonlijkheid met een gom is uitgeveegd (narcistische woede)
  • Je kent jezelf enkel nog samen in de context met de narcist.

Je relatie is onvoorspelbaar

  • Je leeft voortdurend in verwarring.
  • Je weet niet hoe hij/zij gaat reageren: in no time en zonder reden kan zijn/haar gedrag overslaan van lief naar extreem gemeen.
  • Er is een grote kloof tussen de woorden en de daden van de narcist. Je weet daardoor niet wat je kan verwachten.

Je lijdt onder angst en paniekaanvallen

  • Je hebt het gevoel dat je in een emotionele oorlog zit en je voortdurend moet opletten, net als in een mijnenveld.
  • Je hebt nachtmerries (de weg kwijt zijn, vallen in een ravijn, terecht komen in een storm,...).
  • Als je nieuwe gedragingen leert en uitvoert om jezelf en jouw grenzen te beschermen, word je overspoeld door stress en paniek omdat je gewend bent dat je hiervoor door de narcist wordt gestraft. 

Je lijdt aan slapenloosheid

  • Je bent constant op je hoede en voelt je onveilig, zeker als je gaat slapen omdat je dan de controle dient los te laten.
  • Je durft niet in te slapen omdat je bang bent dat er iets gaat gebeuren. 

Je kan niet zonder de narcist

  • Je blijft hunkeren naar zijn/haar liefde en goedkeuring.
  • Je kan of wil de stap niet zetten om de relatie te doorbreken.
  • Het voelt alsof je verslaafd bent aan hem/haar.
  • Je blijft naar hem/haar opkijken, neemt hem/haar in bescherming en bent blind voor zijn/haar daden.
  • Zelfs al ben je gedumpt door de narcist en weet je dat de relatie slecht was, toch verlang je er naar terug. Dit heeft niets met missen te maken, het is gewoon de afhankelijkheid van het slachtoffer richting de narcist.

Het is altijd jouw schuld

  • Volgens hem/haar is het jouw schuld dat het een slechte relatie is want jij voldoet niet.
  • Als je het naar je zin hebt in gezelschap, verwijt hij/zij je dat je hem/haar verwaarloost.
  • Ben je stil in gezelschap, dan verwijt hij/zij je dat je niet leuk bent.
  • Gaat er iets mis, dan ga je automatisch de schuld bij jezelf zoeken.

Je vervalt in destructief gedrag

  • Je verwaarloost jezelf, je vrienden, je hobby’s, je uiterlijk,...
  • Je richt (emotionele) schade aan in je omgeving.

Je hebt geen zelfvertrouwen meer

  • Door zijn/haar manipulatie, is je zelfvertrouwen enorm aangetast.
  • Je bent volledig verbonden met de narcist. Zonder hem/haar voel je je niets.
  • Je bent ervan overtuigd geraakt dat de narcist beter weet wat goed voor je is dan jijzelf.
  • Wanneer je te maken hebt gehad met narcistisch misbruik tijdens het opgroeien, heb je zelfs nooit een gezond zelfvertrouwen kunnen ontwikkelen.

Je twijfelt aan jezelf en je mentale gezondheid

  • Continue worden jouw eigen waarnemingen in twijfel getrokken, ondermijnd en ontkend.
  • Je wordt zelf als narcist omschreven (door projectie van hem/haar).
  • Je hoort telkens dat JIJ het probleem bent.
  • Er wordt je aangeraden hulp te zoeken (door projectie van hem/haar).
  • Als je hem/haar vergeeft, doet de narcist gewoon verder. Als je ontploft word je labiel genoemd.
  • Het lijkt alsof jij steeds gekker en zieker wordt, en de narcist steeds ‘gezonder’. Dit is precies wat hij/zij wil!
  • Je schaamt je voor jezelf
  • Je schaamt je omdat je jezelf niet goed genoeg voelt.
  • De narcist weet het altijd zo te draaien dat het jouw schuld is, wat er ook gebeurt.
  • Hierdoor ontwikkel je een immens schaamte- en 

Je ontwikkelt een ongezond wantrouwen

  • In de relatie voel je dat er iets niet helemaal juist is.
  • Ook nadat je uit de relatie met de narcist bent gestapt, blijf je veel wantrouwen voelen.
  • Je kan niet meer beoordelen welke mensen te vertrouwen zijn en welke niet.
  • Je hebt het moeilijk om veilige mensen van onveilige mensen te onderscheiden. Je bent de onveiligheid gewoon, waardoor die op een bepaalde manier vertrouwd voelt.
  • Je bent bang om weer in een destructieve relatie terecht te komen, omdat je het de vorige keer ook is overkomen zonder dat je het door had.
  • Je gevoel geeft aan dat de situatie niet te vertrouwen is, maar de narcist weerlegt je gevoelens, waardoor je niet meer weet hoe het nu echt is.

Je schaamt je voor jezelf

  • Je schaamt je omdat je jezelf niet goed genoeg voelt.
  • De narcist weet het altijd zo te draaien dat het jouw schuld is, wat er ook gebeurt.
  • Hierdoor ontwikkel je een immens schaamte- en schuldgevoel..

Je hebt gevoelens van hulpeloosheid, wanhoop en verlies

  • Je hebt het gevoel dat je gevangen zit en ziet geen uitweg. Omdat je overgeleverd bent aan de grillen van de narcist en vaak niet meer in contact staat met de realiteit, kun je je volledig hulpeloos en wanhopig voelen.
  • Je kan soms totaal overspoeld worden door intense gevoelens van verlies en rouw.
  • Je rouwt om de illusie van een relatie die er nooit geweest is en om het feit dat het zover is kunnen komen.
  • Je rouwt om alle pijn en verdriet die je is aangedaan zonder dat je er zelf enige controle over had.
  • De narcist is de enige die de touwtjes in handen heeft.