Vijf niveaus van bewustzijn

Via de zintuigen bereikt informatie één of meerdere niveaus van bewustzijn. 

Er zijn vijf bewustzijnsniveaus waarmee je jezelf en de wereld om je heen ervaart: 

het lichamelijke-, het emotionele-, het mentale-, het intuïtieve- en het eenheidsbewustzijnsniveau. 


De vijf niveaus van bewustzijn kun je opvatten als vijf verschillende frequenties. 

De niveaus bepalen wat er in je omgaat en hoe je de wereld om je heen beleeft. 

Ervaringen op elk niveau kunnen bewust of onbewust geregistreerd worden. 

Ze zijn met elkaar verbonden en reageren op elkaar.


(Met dank aan trueselfacademy.nl)









Gewaar-zijn

Je kunt helemaal geïdentificeerd zijn met een ervaring of je kunt er getuige van zijn. Wanneer je je er helemaal mee geïdentificeerd hebt, ben je het. Je bènt boos, of je bènt je standpunt. Vanuit gewaar-zijn hèb je de emotie ‘boosheid’ of dan hèb je een standpunt. Je kijkt ernaar, je bent er getuige van. Gewaar-zijn is een constante, hierin verschijnt alles.

Lichamelijk niveau

Op dit bewustzijnsniveau neem je je lichamelijke sensaties waar: je hartslag versnelt, je adem komt hoger of lager, je keel voelt dichtgeknepen, je krijgt het koud of warm, je voelt lichamelijke ontspanning of juist verkramping en je kunt voelen dat je je opent naar een ander of juist sluit. Je lichaam liegt niet. Soms kun je geen emotionele, mentale of intuïtieve ervaringen waarnemen, maar toont je lichaam wel een reactie. Bij ‘lichaamswerk’ worden lichamelijke signalen onder meer gebruikt om informatie te krijgen over ervaringen die op andere niveaus niet waarneembaar zijn.

Emotioneel niveau

Op dit bewustzijnsniveau word je emotioneel geraakt. Hierbij zijn acht basis emoties te herkennen: vreugde, verdriet, angst, schaamte, woede, verbazing, afschuw en liefde. 


Als je alleen bent kun je een emotionele staat herkennen, je stapt met je goede of slechte been uit bed. Maar veel emoties worden vooral in contact met anderen opgeroepen. Dan geven ze ook informatie over hoe jij je verhoudt ten opzichte van mensen en situaties. 


Emoties kunnen een opvlammend karakter hebben en je als een golf overspoelen.

Er is een verschil in het ervaren van een emotie en het expressie geven aan een emotie. Het is altijd goed om emoties te ervaren en het kan onhandig of ongepast zijn om je emotie expressie te geven. 


Als emotie regulatie wenselijk is, kan training in gewaar-zijn daarbij helpen.

Mentaal niveau

Het mentale bewustzijnsniveau is je vermogen om te denken. Het domein van gedachten, herinneringen, verbeeldingen, overtuigingen en ideeën. 


Bij veel mensen is dit het dominante bewustzijnsniveau. “Ik denk, dus ik besta”. 


Kenmerkend voor het mentale niveau is dat het zichzelf heel serieus neemt en signalen vanuit andere bewustzijnsniveaus wil domineren en controleren


Gedachten blijven zich vaak ongevraagd herhalen. Ze zijn opdringerig en gaan dikwijls gepaard met de aandrang om te redeneren of te overtuigen.


Gedachten willen in communicatie met de ander vooral hun gelijk bewijzen.

Intuïtief niveau

Op het intuïtieve bewustzijnsniveau worden inzichten en ingevingen aangereikt. 

Het kan je innerlijke kompas vormen. 

Hier huist het weten, 

een heldere innerlijke waarheid. 


Je weet of je voor iemand op je hoede moet zijn of dat je met iemand in zee kunt gaan. 

Je weet of je wel of niet een bepaald huis moet kopen, je herkent, als een lichtflits, 

in een wildvreemde je nieuwe levenspartner.


Dit is ook het niveau van het geweten en de plaats waar je kennis over je levensbestemming wortelt.


Intuïtief weten is bescheiden, ingetogen en vanzelfsprekend. Dit weten voelt rustig en nederig, het heeft geen verklaring of bewijsvoering nodig. Zo is het!


In zijn ingetogenheid voelt intuïtief weten krachtig en standvastig. Het openbaart zich pas als er niet te veel ruimte ingenomen wordt door gedachten of emoties en hun interactie.

Eenheidsniveau

Vanuit dit eenheid bewustzijnsniveau 

ervaar je verbondenheid met alles en iedereen, zonder vorm van identificatie. 


Sommige mensen ervaren dit tijdens mediatie, een ademsessie of een strandwandeling. 

Je bent gedachteloos, één met alles, 

voorbij tijd en ruimte.


De toegang tot dit niveau is via gewaar-zijn. Het vraagt om het loslaten 

van controle en gehechtheid.

Bewustzijn uitbreiden - Waarnemen vanuit gewaar-zijn  

Vanuit het Onvrije-Zelf is de bewuste waarneming beperkt. 

Er is vooral bewustzijn over mentale- en emotionele ervaringen. 

Emoties als angst en boosheid kunnen het bewustzijn kidnappen. 


Dat geldt ook voor pieker gedachten. En deze kunnen elkaar activeren. 

Pieker gedachten kunnen bijvoorbeeld angstgevoelens oproepen en angst kan aanzetten tot piekeren. 

Op dit bewustzijn niveau kan er ook sprake zijn van een sterke weerstand of verlangen. 


Vooral ten aanzien van bepaalde emoties en lichamelijke gewaarwordingen. 

De ene kan weerstand op boosheid hebben en de ander op verdriet. 

En doorgaans is er verzet op het ervaren van ongemakkelijke lichamelijke ervaringen als pijn.


Vanuit het Ware-Zelf zijn er waarnemingen op alle niveaus van bewustzijn. 

Doordat het bewustzijn minder bezet wordt door opvlammende emoties en dwingende gedachten, 

ontstaat ruimte voor het waarnemen van bescheidener ervaringen als intuïtieve weten en is het makkelijk 

om contact te maken met de bron van liefde in jezelf. 


De mentale activiteit veranderd ook van naar een meer open en creatief proces. 

Geïdentificeerd zijn met ervaringen ontwikkeld zich naar gewaar-zijn van ervaringen. 


Vanuit het ongeïdentificeerde gewaar-zijn is de verbinding met het eenheidsbewustzijn mogelijk.

Vanuit het Onvrije -Zelf perspectief ben je je vooral bewust van mentale en emotionele ervaringen.

 In de ontwikkeling naar het Ware-Zelf zal je op elk niveau bewuster en fijngevoeliger gaan waarnemen. 

Ook kun je vanuit gewaar-zijn wel of niet gehoor geven aan reactieve impulsen.